Po 123 latach zaborów Polska wróciła na mapę Europy. Przypominamy najważniejsze dni jesieni 1918 roku, wyjaśniamy, dlaczego świętujemy właśnie 11 listopada, i pokazujemy ślady tamtych czasów w Poddębicach.
Droga do niepodległości
- 6 sierpnia 1914 – z krakowskich Oleandrów wyrusza I Kompania Kadrowa, zaczątek Legionów Polskich.
- 5 listopada 1916 – cesarze Niemiec i Austro-Węgier zapowiadają utworzenie Królestwa Polskiego, zależnego od państw centralnych.
- Lipiec 1917 – po kryzysie przysięgowym Niemcy aresztują Józefa Piłsudskiego i więżą go w twierdzy w Magdeburgu.
- 8 stycznia 1918 – prezydent USA Woodrow Wilson w 13. punkcie programu pokojowego zapowiada niepodległe państwo polskie z dostępem do morza.
- 7 października 1918 – Rada Regencyjna ogłasza niepodległość Polski.
- 10 listopada 1918 – zwolniony z Magdeburga Piłsudski przyjeżdża rano do Warszawy.
- 11 listopada 1918 – w Compiègne Niemcy podpisują rozejm kończący I wojnę światową. Tego samego dnia Rada Regencyjna przekazuje Piłsudskiemu zwierzchnictwo nad wojskiem, a w Warszawie trwa rozbrajanie niemieckich żołnierzy.
- 14 listopada 1918 – Rada Regencyjna rozwiązuje się i oddaje Piłsudskiemu całą władzę.
- 16 listopada 1918 – Piłsudski depeszą zawiadamia państwa świata o powstaniu niepodległej Polski.
- 22 listopada 1918 – Piłsudski zostaje Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.
Dlaczego świętujemy właśnie 11 listopada
Odzyskiwanie niepodległości trwało tygodniami, a granice kształtowały się jeszcze przez kilka lat. Na symbol wybrano 11 listopada – dzień, w którym Piłsudski przejął dowództwo nad wojskiem, a I wojna światowa się zakończyła. Święto Niepodległości ustanowiono ustawą w 1937 roku. Po wojnie władze komunistyczne je zniosły, a jako Narodowe Święto Niepodległości wróciło w 1989 roku. W tym roku obchodzimy 108. rocznicę.
A w Poddębicach?
W 1918 roku Poddębice – jak cała okolica – od kilku lat były pod okupacją niemiecką. Z tamtych miesięcy zostały dwa ślady, które da się dziś potwierdzić.
